مزاياي استفاده از لامپ كم مصرف
* ميزان نوردهي هر لامپ كم مصرف 20 وات برابر نور حاصل از يك لامپ رشته اي معمولي 100 وات مي باشد .
* مصرف برق هر لامپ كم مصرف حدود 20% انرژي مصرف لامپهاي رشته اي مشابه است .
* طول عمر متوسط لامپ كم مصرف حدود 10 برابر عمر متوسط بهترين نوع لامپ رشته اي مي باشد .
* جايگزيني و نصب آسان
* راه اندازي بدون چشمك زدن
* نور يكنواخت و بدون لرزش
* عدم ايجاد حرارت هاي مزاحم
* امكان انتخاب رنگ
شرايط نصب و استفاده صحيح از لامپهاي كم مصرف
* شرايط محيطي : در محلهاي داراي رطوبت زياد و فضاي آزاد نصب نشود .
* موقعيت نصب : اين لامپها بهتر است بصورت آويز نصب شوند .
* شرايط كليد زني : در محل هايي نصب شود كه روزانه به دفعات زياد قطع و وصل نگردد .
* استاندارد و سالم بودن سرپيچ لامپ
* آسيب پذيري : براي بستن و باز كردن از قسمت بدنه گرفته شده و پيچانده شود .
* توجه به كيفيت لامپ
هدف اصلي مميزي انرژي و صرفه جويي انرژي
افزايش بازده
کاهش مقدار تلفات انرژي
مميزي انرژي
مميزي انرژي عبارت است ا ز فعاليتي که براي تعيين مقدار و چگونگي مصرف انرژي در يک فرايند ويا مصرف کننده به منظور تعيين فرصت هاي صرفه جويي انرژي انجام ميشود
هدف از مميزي انرژي
تعيين روشهاي کاهش مصرف انرژي بازاء واحد محصول ويا کالا
کاهش هزينه هاي بهره برداري
انواع مميزي انرژي
1- مميزي اجما لي (درمدت کمتر از يک روز) ود ربازه زماني هر6 ماه تا يک سال
اهداف :
1- تعيين شرايط کلي مصرف انرژي و پتانسيل صرفه جويي انرژي
2- تعيين خلاصه اي از وضعييت مصرف انرژي وهزينه هاي مربوطه
مميزي انرژي مقدماتي
در مدت سه تا پنج روز و هر سال يک بار
اهداف :
کمي نمودن ميزان صرفه جويي انرژي؛مصرف انرژي و هزينه هاي انرژي
تدوين دستورالعمل هاي تو صييه اي د رمورد صرفه جويي انرژي
مميزي انرژي تفصيلي
در مدت چهار تا شانزده هفته
اهداف :
1- مهندسي نمودن فرايند معيني که در آن پتانسيل صرفه جويي انرژي بالاست
2- صدور توصيه هاي مهندسي همراه با تخمين هزينه ازميزان صرفه جويي
3-تحليل اقتصادي مربوط به صرفه جويي انرژي
4- ارايه طرح براي انجام پروژه هاي تعيين شده
ملاحظا ت مربوط به مميزي انرژي
1-گروه مميزي بايستي جزييات را در نظر بگيرد
2- تعداد مميزي ها بر اساس ميزان اثر بخشي برنامه هاي مديريت انرژي تعيين مي شود
3 - گزارش مميزي بايستي در زمان معيني به اتمام برسد
4- توصيه هاي مربوط بايستي بر اساس هزينه و مد ت زمان لازم براي انجام کار طبقه بند ي شود
مراحل انجام کار
تبيين ايده هاي صرفه جويي انرژي توسط تيم مميزي انرژي و با استفاده از چک ليست هاي مربوطه
ملاحظات :
1- چک ليست ها بايستي انواع فرآيند ها نظير بويلر؛هيتر ها؛سيستم هواي فشرده؛سيستم تهويه؛سيستم روشنايي؛موتورهاي الکتريکي راشامل شود
2- در تبيين ايده هاي صرفه جويي انرژي؛پيشنهادات ونقطه نظرات کارکنان نگهداري وبهره برداري که مستقيما با تجهيزات سروکار دارند لحاظ مي شود
3- تعيين اولويت در اعمال اقدامات صرفه جويي انرژي
4- انجام ارزيابي شامل محاسبات بالانس انرژي براي هر دستگاه وتخمين هزينه ومدت زمان برگشت سرمايه براي تضمين سود آوري انجام عمليات
5- صرفه جويي انرژي بايستي فراتر از مسايل اقتصادي ارزيابي شودچون تاثير کلي در افزايش قابليت توليد محصولات دارد
6- کاهش مصرف انرژي؛منجر به کاهش هزينه هاي توليد و بهره برداري مي شود
7- علاوه بر مسايل فني و سخت افزاري؛نقش نيروي انساني در برنامه هاي مديريت انرژي خيلي مهم است
8- آشنا ساختن کارکنان با استاندارد هاي جديد بهره برداري تجهيزات با هد ف کاهش مصرف انرژي
9- تداوم فعاليتهاي صرفه جويي انرژي واينکه مديريت انرژي يک اقدام مقطعي نيست
10- توجه به مقوله نگهداري در فعاليتهاي مديريت انرژي
11- ايجاد پذ يرش فرايندهاي جديد در کارکنان
12- جايگزيني ماشين آلات حائز اهميت است
13- نقطه تلاقي همه پارامتر هاي موثر مشارکت همگاني ميباشد(ازمدير ارشد سازمان تا کارکنان ساعتي در همه فازهاي فعاليت هاي مديريت انرژي بايد مشارکت داشته باشند
برنامه ريزي
برنامه ريزي؛ فرايند تبديل ايده عمومي به کار معين است و عنصرکليدي دربرنامه ريزي مديريت انرژي است.
محتوي برنامه ريزي :
1- تعيين چهارچوب کلي فعاليت ها
2- تاکيدبرموارد مهم
3- تخمين ميزان صرفه جويي انرژي به کمک تحليل هاي مالي وکمّي
4- هدف گذاري براساس واقعيات
5- تعيين اولويت ها
6- تامين منابع مالي
7- تامين منابع انساني وتخمين نفرساعت انجام کاربر اساس برنامه عملياتي پروژه ها
8- تعيين برنامه زمان بندي براساس واقعيات وامکانات
برنامه ريزي عملياتي پروژه ها
برنامه ريزي عملياتي يک چک ليست است که بايستي به اجرا دربيايد
مشارکت مالي ومنابع انساني ازطرف مديريت بايستي تامين شودوهمه کارکنان بايستي درگيرکارباشند ومشارکت نمايند
برنامه عملياتي سيستم انرژي الکتريکي يک کارخانه
1- جمع آوري اطلاعات کلي
2- جمع آوري اطلاعات ويژه
3- محاسبات تعيين بازده وميزان مصرف
4- ارزيابي فرصت هاي صرفه جويي انرژي
5- تهيه گزارش
جمع آوري اطلاعات کلي
1- تعيين مصرف انرژي برق سال گذشته و شدت انرژي الکتريکي
2- تعيين نقش و سهم ديماندوضريب قدرت از کل هزينه برق
3- تعيين مولفه هاي هزينه هاي برق
4- تعيين شماتيک توزيع برق
5- تعيين بارهاي قابل برنامه ريزي
جمع آوري اطلاعات ويژه
1- جمع آوري اطلاعات پلاک همه موتور هاي الکتريکي
2- مشخص نمودن پروفيل بار موتور هاي بزرگ
3- بدست آوردن منحني بازده موتورهاي بزرگ که سازنده داده است
4- ارزيابي سيستم روشنايي موجود(نوع و قدرت چراغها)
5- تعيين منحني بار براي کمپرسورهاي هوا
6- اندازه گيري بارهاي گرمايشي الکتريکي
7- تعيين منحني بار براي تجهيزات گو نا گون
محاسبات تعيين بازده و ميزان مصرف
1- تخمين مصرف انرژي(کيلووات ساعت) د رسال براي مصارف اداري؛روشنايي؛تهويه و...
2- تخمين بازده موتورهاي الکتريکي و کنترل مناسب بودن سايز موتور
3- تخمين هزينه هاي برق ماهانه بر حسب کيلووات ساعت وکيلووات
ارزيابي فرصت هاي صرفه جويي انرژي
1- تعويض موتورهاي الکتريکي با موتورهاي با بازده بالا
2- اعمال سيستم مديريت بار(کنترل پيک) وديماند
3- تعويض لامپ هاي جيوه اي با سديم فشار بالا ولامپ هاي مهتابي قديمي با نوع پر بازده
4- اعمال کنترل هاي کليد زني در سيستم روشنايي و امکان استفاده از روشنايي روز
5- تهيه گزارش نهايي
اثر بخشي برنامه ريزيها
ميزان تاثير گذاري يک برنامه مديريت انرژي بستگي به سطح فعاليت هايي دارد که در مرحله برنامه ريزي عملياتي به آن توجه شده است
بمنظوراثربخشي برنامه مديريت انرژي؛استفاده از فرم اجراي عمليات مفيد خواهد بود
اين فرم هابه افراد مرتبط براي ياد آوري نقش آنها ارسال ميشودووظيفه هر کس ومدت زمان انجام کار تعيين شده است
اندازه گيري ؛ ثبت اطلاعات ؛ گزارش دهي
هدف :
رد يابي پيشرفت هاي برنامه هاي مديريت انرژي واطلاع رساني به افراد ذير بط
اندازه گيري شامل يک سيستم يکپارچه مي باشد که ميزان مصرف انرژي را بطور دقيق تعيين مي کندو چيزي بالاتر از قرائت دستگاههاي اندازه گيري است وشامل مراحل کلي وجزيي مي باشد
ثبت اطلاعات
سيستم ثبت اطلاعات عبارت است از اينکه سيستم اندازه گيري را به سيستم توليد ارتباط دهيم وهد ف اصلي آن
اندازه گيري منظم و رديابي شاخص هاي مهم در طول زمان بمنظور ارزيابي پيشرفت برنامه هاي مديريت انرژي ومقايسه با اهداف از پيش تعيين شده مي باشد
شاخص هاي مهم مورد استفاده در سيستم ثبت اطلاعات
1 – مقدار مصرف انرژي واقعي و مقايسه با مقدار مصرف انرژي با شرايط توليد سال گذشته
2- ميزان مصرف انرژي بازاي يک واحد محصول در سال جاري ومقايسه با سال گذشته
3- ميزان هزينه هاي صرفه جويي شده ناشي از مديريت انرژي د رمقايسه با هزينه هاي مصرفي
4- تعداد پروژه هاي انجام يافته درزمينه مديريت انرژي وکل هزينه هاي مصرف شده تابع زمان
5- تعداد کارکنان آموزش ديده در زمينه مديريت انرژي
6-تعداد کارکنان که مستقيما پيشنهاد داده ويا در برنامه هاي مديريت انرژي مشارکت داشته اند
گزارش دهي
انتقال اطلاعات معني دار به افراد مسئول ذيربط وبطور خلاصه ومفيد
اطلاعات انرژي مربوط به يک دستگاه مي تواند اقدامات لازم براي بهبود بازده آن را تعيين کند
گزارش دهي در سطح کارخانه بايستي طوري باشد که مقدمات همکاري همه جانبه بين بخش هاي مختلف را فراهم کند
نوع ديگر گزارش دهي ؛ د ر سطح ارائه به دولت است
تلاشهاي ملي براي ارتقاء صرفه جويي انرژي در صنايع
1- تعيين پتانسيل صرفه جويي انرژي از طريق افزايش بازده
2- اطلاع رساني عمومي در زمينه تکنيکي؛مالي ؛... براي مديريت انرژي
3- تدارک برنامه هاي آموزشي در زمينه مديريت انرژي
4- تهيه کمک هاي فني و مشاورهاي
5- تهيه آيين نامه هاو دستورالعمل هاي مربوط به افزايش بازده انرژي
6- گسترش تسهيلات براي تحقق استانداردهاو نرم ها
7- بکار گيري سياست هاي تشويقي با اهداف درک صرفه جويي انرژي
8- بکار گيري تجهيزات و خدمات با بازده انرژي بالا
دلايل عمده عدم تحقق اهداف صرفه جويي انرژي
1- متفاوت بودن قيمت حامل هاي انرژي از تعرفه هاي واقعي و منطقي
2- عدم پيگيري و عدم مشارکت دولت در زمينه تحقق سياست هاي مديريت انرژي وايجاد سازمانهاي مرتبط با پيشبرد اهداف مديريت انرژي
3- موانع تجاري نامناسب
4- حفظ وضع موجود در بعضي صنايع
5- عدم آگاهي تکنيکي از فرصت هاي صرفه جويي انرژي
6- بالا بودن قيمت اوليه تجهيزات با بازده بالا
7- عدم وجود استاندارد و سياست هاي تشويقي براي بهبود و افزايش بازده انرژي
بخش اداري و تجاري
چگونگي كاهش در مصارف برق
به منظور كنترل و مصرف بهينه برق اقدامات زير پيشنهاد مي گردد .
1- مديران هر سازمان با آگهي از ضرورت صرفه جويي و نيز قيمت برق مصرفي مي بايد كاركنان را جهت جلوگيري از اتلاف انرژي برق تشويق نمايند . پيشنهاد مي گردد در هر يك از ساختمانهاي اداري ، فردي آشنا به موضوع و به عنوان مسئول مديريت مصرف انرژي معرفي گردد كه بررسي ، كنترل و نظارت بر حذف مصارف زائد انرژي را به عهده داشته باشد و به منظور بهبود كارايي وسايل و تاسيسات نصب شده و بهره وري بهتر آنها پيشنهادهاي مناسبي را ارائه كند . به منظور تشويق مديريت انرژي در ادارات ، سهمي از كاهش هزينه ها را مي توان به عنوان كارانه به مسئولين مربوط پرداخت كرد .
2- اقدامات كوتاه مدت و ميان مدت در زمينه مصارف روشنايي ، سرمايشي ، گرمايشي و ساير مصارف كه در قالب رهنمودهاي ذيل ارائه مي شوند :
ساختمان هاي اداري /تجاري
بر حسب قيمت هاي جهاني انرژي ، حدود 5 درصد از كل هزينه هاي جاري در اداره كردن يك شركت مربوط به انرژي هاي مصرفي آن مي شود . به عبارت ديگر چنانچه تعداد كاركنان يك سازمان اداري/ تجاري بيش از 20 نفر باشد ، معادل حقوق كامل يك نفر از كاركنان صرف هزينه هاي انرژي مي شود .
براي آنكه قادر باشيد كارايي انرژي مصرفي سازمان اداري / تجاري خود را بهبود بخشيد ، ابتدا بايد بدانيد كه در چه وضعيتي از نظر مصرف انرژي قرار داريد . به اين منظور ساده ترين راه آنست كه صورت حساب انواع انرژي هاي مصرفي شامل آب ، گاز ، سوخت و برق را در طول يك سال جمع آوري كنيد . واحد تمام حامل ها ي انرژي را به كيلووات ساعت تبديل كرده و با هم جمع كنيد . مقدار بدست آمده ( مصرف سالانه انرژي ) را بر مقدار زير بناي ساختمان تحت اختيار خود تقسيم كنيد تا مقدار انرژي مصرفي به ازاي هر متر مربع از ساختمان بدست آيد .
در صورتي كه انرژي مصرفي ساختمان اداري / تجاري شما كمتر از 100Kwh/m2 مي باشد ، در وضعيت بسيار خوبي از لحاظ كارايي انرژي قرار داريد . تلاش كنيد كه اين وضعيت را حفظ كنيد
اگر مقدار مصرف 100-200 Kwh/m2 است ساختمان از نظر كارايي انرژي وضعيت قابل قبولي دارد .
اگر مقدار مصرف انرژي 200-300 Kwh/m2 است ساختمان شما از نظر كارايي انرژي با مشكلاتي روبرو است و اتلاف انرژي در آن وجود دارد . مصارف انرژي ساختمان را مورد بازنگري قرار داده و راهكارهاي جلوگيري از تلفات انرژي را در آن بيابيد .
اگر مقدار مصرف انرژي 300-400 Kwh/m2 است مشكلات بهره وري انرژي ساختمان بسيار اساسي است . هر چه زودتر برنامه هاي بهينه سازي مصرف انرژي را به اجرا درآوريد . به اين منظور حتماٌ از خدمات مشاوره اي كارشناسان انرژي بهره مند شويد .
اگر مقدار مصرف انرژي بيش از 400 Kwh/m2 است عملكرد سيستم هاي مصرف كننده انرژي در ساختمان ( تهويه مطبوع ، روشنايي ، آب گرم مصرفي ، وسايل اداري و ... ) به كلي غير كارا هستند .
توجه داشته باشيد كه تقسيم بندي فوق براي يك ساختمان معمولي با تجهيزات اداري متعارف و براي 5 روز كار در هفته در نظر گرفته شده است .
مصارف روشنايي
با قراردادن ميزها در جاي مناسب و تنظيم سطح كار سعي كنيم در هنگام روز از حداكثر نور طبيعي استفاده به عمل آيد و نور منصوعي تنها در نقاطي كه امكان استفاده از نور طبيعي وجود ندارد به كار برده شود .
در مورد كارهاي حساسي كه نياز به نور زيادتري دارند از روشنايي موضعي استفاده گردد و از روشن كردن تمامي محيط به يك ميزان خودداري شود .
راهروها ، پاركينگ ها و انبارها ( به ويژه در ساعاتي كه رفت و آمد به حداقل مي رسد ) تنها در حد رعايت ضوايط ايمني روشن گردند و لامپهاي زائد خاموش شوند .
در اماكني كه نور كم نيز موجب مشكلي نخواهد شد از لامپهاي با وات كم استفاده شود .
سيمها ، پريزها و كليدها به موقع بررسي شده و طبق برنامه مرتبي حبابها ، قابها و لامپها تميز گردند تا از بازدهي نوري آنها كاسته نشود .
در مورد سقف و ديوارهاي محيط كار از رنگهاي روشن استفاده شود .
به منظور اصلاح ضريب قدرت در مورد لامپهاي فلورسنت از خازن با ظرفيت مناسب استفاده شود
مصارف سرمايشي و گرمايشي
كثيف بودن سطوح تبادل حرارتي دستگاههاي سرمايشي و گرمايشي تاثير زيادي در كاهش بازده آنها داشته و طبعاٌ باعث افزايش مصرف آنها خواهد شد . مثلاٌ در سيستم سرمايشي جذبي كثيف بودن سطح اپراتور ، به مقدار 10% ظرفيت اسمي را كم مي كند و كثيف بودن سطح كندانسور باعث تقليل 12% از ظرفيت اسمي مي گردد و چنانچه هر دو عامل جمعاٌ وجود داشته باشند 24% ظرفيت نامي دستگاه كاسته مي شود .
با توجه به فصل ، شرايط محل و ساختمان ترموستات وسابل سرمايشي و گرمايشي در حد نياز طبيعي و عادي ، در دامنه محدودي تنظيم گردند .
برنامه اي تنظيم شود كه تاسيسات گرمايشي يا سرمايشي مركزي در ساعات اوليه بامداد روشن شده و حداقل پرسنل و تعطيلي اداره خاموش شوند و يا با حداقل توان كار كنند .
عملكرد فن ها به موقع بررسي شده و مورد سرويس و تعمير قرار گيرند .
دو جداره كردن پنجره ها به منظور جلوگيري از اتلاف انرژي بررسي و اجرا گردد .
ساير مصارف
آسانسورها چنان تنظيم شوند كه حتي الامكان در طبقات اول و دوم توقف نداشته باشند و در بقيه طبقات نيز يك در ميان متوقف شوند ، مگر در بيمارستانها و يا در مورد حمل بار كه توقف در طبقات ضروري است
دقت شود كه سقف و بام ساختمانها از عايق كاري مناسب و خوبي برخوردار باشد تا از اتلاف انرژي جلوگيري گردد .
به منظور بهبود ضريب قدرت وسايل موتوري از تجهيزات مناسب ، چون خازن استفاده شود .
شبكه هاي برقي داخلي ساختمانها به منظور تجهيز به سيستم هاي فرمان خودكار تحت بررسي قرار گيرند .
امكان عايق كاري ديوارها به خصوص در موقع ساخت بناهاي جديد به منظور جلوگيري از تلفات انرژي مد نظر قرار گيرد
امكان استفاده از وسايل خنك كننده گازسوز به جاي وسايل خنك كننده برقي مورد بررسي قرار گيرد .